Arquivo da categoría: Reportaxe

Dez cousas que debes saber sobre o CRAEGA e a agricultura ecolóxica

O Consello Regulador da Agricultura Ecolóxica de Galicia (CRAEGA) fundouse en 1997 baixo o paraguas da Consellería do Medio Rural. É a única autoridade de control que certifica este modelo de produción na comunidade.

1. Que certifica o CRAEGA?
Segundo a normativa europea de produción ecolóxica, o CRAEGA certifica produtos agrarios de orixe animal ou vexetal (transformados e non transformados) destinados á alimentación humana; pensos; material de reprodución vexetativa e sementes para cultivo; fermentos para consumo humano ou animal; e produtos de acuicultura ecolóxica (peixes, algas e moluscos). O Consello non certifica pesca extractiva ou caza.

2. Que é un produto ecolóxico?
É o que se obtén a través de técnicas agrarias ou gandeiras respectuosas co medio ambiente e co benestar animal, segundo as directrices que establece a normativa europea. En agricultura ecolóxica non está permitido o uso de químicos de síntese como fertilizantes, pesticidas, antibióticos, etc. Do que se trata é de preservar o medio, manter ou aumentar a fertilidade do solo e tamén de proporcionar alimentos con todas as súas propiedades naturais.

3. Como é o proceso de certificación?
É moi sinxelo. O primeiro paso é contactar co CRAEGA e solicitar a inscrición nos rexistros. Unha vez aprobada a petición, iníciase o proceso de certificación e o Consello envía ao aspirante un Plan de Auditoría. Conforme a este documento, o equipo técnico realiza unha visita para avaliar o modelo de produción e o sistema empregado polo operador. Este paso é fundamental para asegurar o cumprimento dos requisitos. En caso de que sexa necesario, tamén se toman mostras. Da auditoría queda constancia mediante un acta. A continuación, elévase o informe ao comité de certificación, órgano independente do Consello.

4. Para que serve o selo do CRAEGA?
O selo é a única garantía oficial de que un produto procede dunha leira ou industria sometida ás inspeccións e controis ditados desde a Unión Europea (UE). En España, ocúpase do seu cumprimento o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, na maior parte dos casos a través dos consellos ou comités autorizados polas diferentes administracións autonómicas.

5. Que diferenzas hai entre un produto certificado e un produto convencional?
Os produtos que levan o selo do CRAEGA teñen un carné de garantía. A certificación é o único amparo legal que acredita a compra dun produto ecolóxico de verdade, é dicir, que cumpre as normas. Ademais dos controis oficiais que se efectúan a todos os alimentos, os ecolóxicos son obxecto dunha certificación adicional que verifica a autencididade da súa orixe e a súa trazabilidade. 

6. Que outros selos se poden atopar nun produto ecolóxico?
Ademais da marca obrigatoria que expide cada comunidade autónoma, os alimentos ecolóxicos certificados tamén deben incluír o logo europeo de produción ecolóxica. Este último exclúese en certos casos porque os alimentos non se atopan no ámbito da lexislación medioambiental da UE (caza de animais salvaxes ou pesca extractiva).

7. Por que o CRAEGA mudou o logotipo?
O cambio de logotipo responde a unha orde do Ministerio de Agricultura que afecta a todos os consellos reguladores con actividade semellante no conxunto do Estado. En Galicia, entrou en vigor o 26 de decembro de 2018 en cumprimento dunha orde da Xunta. De cara ao consumidor, a modificación é case imperceptible. O deseño (símbolos, formas, cores e tipografía) é case igual. O único que varía é o vocábulo situado no extremo inferior: en lugar de ‘Galicia’ pon ‘CRAEGA’.

8. Existe un período de convivencia entre o vello e o novo selo?
Si. Ata 1 de xaneiro de 2021 -data na que debe estar imposta a nova marca- poden atoparse nos puntos de venta produtos con calquera dos dous logotipos. A partir de entón, no etiquetado só se poderá empregar a nova imaxe do CRAEGA.

9. Por que o plátano de Canarias pode levar o selo do Consello?
O CRAEGA certifica o proceso de produción da agricultura ecolóxica en calquera das súas fases: producion, transformación, envasado e comercialización. Pode certificar todas etapas ou só unha. Asemade, o seu labor non está ligado ao que sae dun territorio concreto, algo que si avalan, sen embargo, unha Denominación de Orixe (DO) ou unha Indicación Xeográfica Protexida (IXP). Vexamos, por exemplo, o percorrido dun plátano de Canarias que atopamos na tenda co selo do CRAEGA. A súa viaxe comeza cando unha empresa comercializadora inscrita no Consello -co seu domicilio social na comunidade- merca este produto no arquipélago. Compra a granel e co correspondente certificado ecolóxico en orixe. Unha vez aquí, ocupáse de envasalo e etiquetalo con seus datos, como estipula a normativa de etiquetado.

Para que ese plátano saia á venda como orgánico, fáltalle cumprimentar o último paso. A lexislación europea é moi estrita e esixe que todas e cada unha das fases do proceso -desde que se pon a semente ata que chega á tenda- estean rigurosamente controladas. O papel do CRAEGA neste caso é certificar que a cadea se pecha conforme estipula a normativa vixente. Cando os auditores corrobaran que se axusta ás regras, actívase o proceso para expedir o selo.

10. Cantos produtos hai certificados?
Hai arredor de 1.800 produtos certificados de diferentes familias: produtos vexetais, lácteos e derivados, carnes e derivados, conservas de peixe, produtos do bosque e recolleita silvestre, ovos e derivados, pensos e alimentación animal, acuicultura e recolleita de algas, etc.

A castaña eco, o sabor do outono galego

É o froito por excelencia desta estación en Galicia. As rúas das vilas e das cidades recenden a castaña asada e son numerosos os puntos da comunidade onde celebran a colleita acompañada do viño novo nos populares magostos. Con todo, a castaña de produción ecolóxica, en progresiva expansión tanto en superficie coma en volume de negocio dende os comezos da existencia do Craega, ten un importante valor engadido respecto da convencional: en todo o proceso, dende que se planta a árbore ata a súa recolección, está prohibido empregar herbicidas ou outro tipo de produtos químicos non autorizados pola normativa de produción ecolóxica, polo que, ademais de saboroso e nutritivo, consumiremos un alimento máis san e máis respectuoso co medio ambiente.

CASTANEA SATIVA, A ORIXE. Castanea sativa é o nome científico deste froito, un alimento presente nas mesas galegas dende tempos inmemoriais, cuxo maior desenvolvemento e implantación en España tivo lugar durante a presenza dos romanos. Nesa época as castañas consumíanse asadas, crúas, secas ou en fariña e formaban parte da dieta durante todo o ano. A súa proliferación na nosa terra débese ao clima, temperado e húmido, propicio para o desenvolvemento do castiñeiro (Castanea sativa Mill.), como se reficte no feito de que a maioría dos soutos do Estado se localizan na zona noroeste e nomeadamente na nosa comunidade.

A partir do século XVI, coa incorporación da pataca e do millo chegados de América e co desenvolvemento de enfermidades do castiñeiro, a castaña quedou relegada co paso dos anos a un alimento para clases sociais máis humildes e os seus animais domésticos.

Andando o tempo, a súa consideración mudou ata adquirir unha imaxe máis sofisticada e a súa demanda foi protagonista dun auxe procedente da revalorización dos produtos artesáns, así como a súa utilización na alta cociña, ata chegar a compartir mesa coas máis altas selectas exquisiteces e a internarse nos principais mercados internacionais de moi diversas formas: fresca, moi apreciada para a elaboración do marrón glacé; deshidratada; fariña; sopa; crema ou conservas (natural e en almibre), por citar só algunhas opcións.

SABOROSA E SAUDABLE. Asada, cocida en caldo ou con leite, a castaña representa un dos alimentos esenciais da gastronomía galega e consómese soa ou combinada con pratos de caza, verduras, carne… ademais de constituír unha excelente base para elaborar exquisitas sobremesas.

Actualmente ninguén dúbida das súas calidades nutritivas e da súa baixa achega calórica, pois o seu compoñente maioritario son os hidratos de carbono (almidón, sacarosa e fibra soluble).

Ten un baixo contido de proteínas, aínda que de valor biolóxico máis importante que o doutros vexetais, é dicir, de mellor calidade. A cantidade de graxa presente nelas tamén é moi baixa, bastante similar á dos cereais e, por tanto, moi inferior á dos froitos secos. É, ademais, unha boa fonte de vitaminas C, E e B e minerais (K, P, Mg, Ca e Fe). O seu baixo contido en glute está a espertar interese para a súa utilización en alimentos aptos para celíacos e tamén para dietas baixas en sodio.

En definitiva, a castaña é un alimento moi nutritivo, ademais de saboroso, moi recomendable para incluír nunha boa alimentación.

UN FROITO QUE NON DEIXA DE MEDRAR. Os datos recompilados no último exercicio do Craega falan por si sós. Dende que o Consello botou a andar, o ascenso da produción da castaña ecolóxica, nomeadamente nos últimos anos, é imparable, como reflicten as gráficas que amosamos a continuación.

“Ser líderes no mercado implica apostar pola excelencia na calidade”

Jesús Quintá, xerente de Alibós
Alibós dedícase dende hai máis de 50 anos á manipulación e á venda de castañas cun amplo nicho de mercado no eido internacional. A colleita procedente de solo galego está certificada pola IXP Castaña de Galicia e parte da súa produción está certificada en ecolóxico polo Craega. Charlamos con Jesús Quintá, xerente desta veterana firma e presidente da IXP Castaña de Galicia.Ler máis

“Se os castiñeiros aguantan, nós estaremos con eles”

Anabel Dacosta, da empresa Pecado de Outono
Anabel Dacosta e José Feijóo son os responsables desta empresa situada no concello ourensán de Riós. Tras máis de 15 anos dedicados á recolección de castaña, dende hai seis deron o salto á súa transformación e á comercialización de castaña fresca, deshidratada e tamén fariña, produtos todos eles que saen á rúa coa garantía do selo do Craega.Ler máis

O agro galego abre por vacacións

Como se planta o té en Galicia? Sabes facer queixo? Queres amadriñar unha colmea? No Craega fixemos un mapa de ecoagroturismo para que ninguén se aburra este verán. Ademais de achegarte aos segredos da agricultura ecolóxica, terás ocasión de coñecer recunchos únicos espallados por toda Galicia.

1. ORBALLO (Paderne, A Coruña). A empresa acaba de estrear un programa que convida a mergullarse na agricultura ecolóxica de cheo. Durante algo máis dunha hora, a visita permite coñecer de preto o cultivo de té en Galicia e a plantación de aromáticas. O percorrido tamén inclúe parada en construcións singulares da zona (lugar de Donín) e unha degustación das infusións de Orballo.

Información e reservas: https://orballo.eu

 

2. PAZO SABADELLE (Chantada, Lugo). Situada na leira dun pazo do século XIII, na granxa ecolóxica de Xosé Figueroa Lorenzana medran tenreiros con selo do Craega. A familia mantén abertas as portas durante todo o ano para amosar a vida nunha antiga casa de labranza. Nos meses de verán tamén organiza exposicións de arte, concertos, lecturas poéticas e, por suposto, degustacións.

Información e reservas: pepedopacio@hotmail.com – 650343777

 

3. LUZ DE ESTRELAS (Salvaterra de Miño, Pontevedra). Ao sur da provincia de Pontevedra, na fronteira con Portugal, atópase esta pequena adega que sabe facer algo máis que viño. Concebida como contedor cultural, este verán inclúe na súa axenda sesións de enoastronomía. Trátase dunha experiencia única que une catas de viño de autor e observación de estrelas. Ademais, programa paseos botánicos pola beira do río Tea para aprender a identificar as plantas medicinais e a fauna da zona.

Información e reservas: http://luzdeestrelas.com / 633 299 917

 

4. ABELLAMOURA (As Pontes de García Rodríguez, A Coruña). Actividade moi recomendable para os fans da apicultura. Para comezar, é posible amadriñar unha colmea e bautizala co nome que desexe cadaquén. Ao longo do ano, os valedores irán recibindo información puntual sobre a súa evolución e, ao final, terán un tarro de mel na casa. Para que experiencia resulte máis completa, Abellamoura organiza sesións para meterse na pel dun apicultor por un día. A iniciativa inclúe unha visita ao centro de envasado, rutas guiadas polos colmeares para comprobar cales son as floracións predominantes neste mel e coñecer a biodiversidade da zona.

Información e reservas: www.abellamoura.com

 

5. GRANXA DE BARREIROS (Sarria, Lugo). Proxecto de educación ambiental pioneiro na comunidade, a súa é unha das axendas máis completas do agro galego. Promoven actividades organizadas en función das estacións do ano, dende campamentos (de natureza, musicais e de artes escénicas) ata visitas para familias e grupos escolares, comidas, ceas ou fins de semana temáticas. Un acerto seguro son as visitas guiadas interactivas: un circuíto participando no día a día da granxa, coñecendo e dándolles de comer aos animais de raza autóctona (porcos, ovellas, cabras, cabalos, pitas, coellos…) Inclúe tamén unha visita á horta ecolóxica.

Reservas: www.granxadebarreiros.com / 982 533 656 – 698 129 000

 

6. CASA DA FONTE (Pantón, Lugo). Xosé Freire García herdou do seu pai unha pequena explotación no corazón da Ribeira Sacra. Produtor certificado de leite cru, a súa granxa ecolóxica estase a converter en punto de visita obrigada para colectivos de toda Galicia, en particular para a xente miúda. Á marxe de percorrer a explotación, tamén se organizan obradoiros para aprender a preparar diferentes produtos lácteos.

Información e reservas: ecocasadafonte@gmail.com – 691060470

 

7. CASA GRANDE DE XANCEDA (Mesía, A Coruña). A demanda para coñecer a explotación é tan alta que o programa xa colgou o cartel de completo para este verán, así que cómpre realizar a reserva con moita antelación. Cunha duración de hora e media, a visita estándar permite aos participantes acceder á sala de muxido e darlles o biberón aos becerros. Inclúe tamén unha visita á fábrica na que se explica o proceso de produción do iogur. Ademais, Xanceda dispón en axenda de programas especiais de biodiversidade (de xuño a setembro), Samaín ou Nadal.

Información e reservas: www.casagrandedexanceda.com

 

8. ARQUEIXAL (Palas de Rei, Lugo). Situada na parroquia de Santiago de Albá, esta granxa familiar organiza diversas actividades para todos os públicos ao longo de todo ano. A visita ás instalacións é unha viaxe ao pasado na que se amosa un proxecto ecosostible único en Galicia. O percorrido enriquécese con obradoiros para aprender a facer queixo de forma tradicional. Ademais, Arqueixal promove cada verán Son d’Aldea, unha xornada festiva que ten como obxectivo dinamizar a cultura rural.

Información e reservas: http://arqueixal.es/

 

9. VIDA DE ALDEA (Outeiro de Rei, Lugo). Produtor de leite cru, Xosé Ramón Rodríguez está detrás dun dos proxectos máis orixinais que hai en Galicia para dinamizar o rural. O acceso á súa leira esta habitado polas formigas de San Clodio, uns insectos feitos con material de refugallo que reciben os visitantes nun poboado de fantasía.

Información e reservas: www.vidadealdea.com

 

10. ASOCIACIÓN RAÍÑA PARAÍSO (Vilasantar, A Coruña). En colaboración coa Casa do Queixo, celebra o campamento de verán A vida na aldea. Dirixido a nenos de entre 9 e 12 anos, hai quendas do 7 ao 12 de xullo, do 14 ao 19 de xullo e do 28 de xullo ao 2 de agosto. O colectivo divulga os valores da agricultura ecolóxica e da alimentación saudable a través de excursións, campos de traballo, roteiros teatralizados, cursos e outras actividades para todos os públicos.

Reservas: asociacionraina@gmail.com /
650955265 – 693747500

 

11. MUSEO INTEGRADO DE MAQUINARIA AGRÍCOLA CLÁSICA (Láncara, Lugo). Recentemente inaugurado no lugar de Trasliste, neste espazo enclavado en Casa de Vázquez pódense contemplar tractores de diferentes épocas –a xoia é un Ferguson gris de 1952-, útiles de labranza e unha mostra de 300 miniaturas de aparellos agrícolas de todos os tempos. As visitas inclúen paseos en tractor, obradoiros de pan, etc.

Información e reservas: vazqueztrasliste@hotmail.com – 619 389 069

Sete agasallos ecolóxicos para triunfar no Nadal

Agasallos ecolóxicos de Nadal de Caurelor, Bioselección, Arqueixal, Alicornio Organic Spirits, O Muíño da Espelta, Bodegas Corisca e Maruxas de Nata

Febre consumista? Excesos? Estrés? Lonxe dos tópicos de sempre, o Nadal é sinónimo de compartir cos máis achegados. Imponse cada ano ao peche do calendario para obrigar a uns e outros a botar o freo e pasar tempo cos seus. O intercambio de agasallos vén de antigo. A súa orixe ten que ver precisamente co feito de compartir presentes con familiares e amigos como desexo de boa fortuna. Pero certo é que máis dunha vez supón un quebradeiro de cabeza. Acertar e ser orixinal non resulta sinxelo e, coa sobreoferta que hai no mercado, a elección complícase aínda máis. No Craega imos darche pistas para saír do apuro. Coincidindo con estas datas, algúns dos nosos operadores sacan á rúa edicións especiais. Son produtos respectuosos co medio ambiente e co selo de garantía do Consello. Así que, se queres atinar, escolle agasallos ecolóxicos:

  1. Cesta de Caurelor. Especializada na manufactura de produtos naturais, en particular da castaña, a empresa de Quiroga (Lugo) deseñou ata cinco cestas de Nadal para levar á mesa durante as festas. Na súa proposta non faltan estrelas do seu escaparate como as marmeladas de cabaza ou de pexego e as castañas en almíbar. Tamén se inclúen aportacións doutros operadores como sidra ecolóxica de Ribela ou cervexa de sabugueiro de Carabuñas.
  1. Ecocestas de Bioselección. A empresa con sede na Coruña lanza cestas e lotes de Nadal compostos por produtos bio e galegos. O abano de posibilidades é moi amplo: marmeladas, meles, almíbares, cafés, chocolates, infusións, cremas de castaña, artigos gourmet… Ademais de empregar embalaxes respectuosas co medio ambiente (só papel e cartón), a firma ofrece ás compañías a opción de personalizar os paquetes coa súa propia imaxe corporativa. Como complemento, Bioselección dispón de cestas de lotes con produto bio e de comercio xusto.
  1. Cesta de Arqueixal. De Palas de Rei (Lugo) chega outra selección de produtos para deleitar ao padal nestas datas. Os queixos de elaboración artesanal –cremoso e de Nabiza-, o eco iogur natural feito a partir de leite ecolóxico de vaca e o leite pasteurizado –sen químicos e sen pesticidas- son os protagonistas desta cesta pensada para poñer o mellor sabor ao Nadal.
  1. Pack de Alicornio Organic Spirits. A firma de Sarreaus (Ourense) promove dous packs especiais en caixa de madeira rústica. Con dúas botellas de 50 cl., no primeiro pódense combinar licores tradicionais ecolóxicos (licor café e de herbas; ou oruxo Albariño e de herbas) e de froitas (laranxa con herba luísa e  arandos con xenxibre; laranxa con herba luísa e framboesa con menta; framboesa con menta e arandos con xenxibre). Confeccionada con tres botellas de 50 cl., as opcións para o segundo pack son as seguintes: licores tradicionais (de herbas, oruxo Albariño e licor café) e de froitas (laranxa con herba luísa, arandos con xenxibre e framboesa con menta).
  1. Panettone do Muíño da Espelta. Desde Mos (Pontevedra) xorde unha das propostas máis singulares das festas: o panettone eco de espelta. Elaborado con masa nai rechea de chocolate e laranxa caramelizada, hai dous formatos diferentes: tamaño grande (700 grs.) ou paquetes de tres unidades (90 grs. cada un).
  1. Viño de Corisca. As adegas ecolóxicas de Tui (Pontevedra) tamén dispoñen dun agasallo especial para as festas do Nadal. Cunha embalaxe propia destas datas, inclúe dúas botellas de Albariño 100% ecolóxico. Pioneira na elaboración desta variedade, a produción desta firma vén de viñedos propios e a vendima realízase manualmente. O viño chama a atención pola súa frescura, así como polo seu sabor equilibrado que lembra a diferentes froitas.
  1. Edición especial de Maruxas de Nata. As galletas de San Sadurniño (A Coruña) sacan ao mercado un orixinal envase coincidindo coas festas. Edición limitada, a lata foi deseñada desta vez polo artista galego Leandro Lamas. A que leva a sinatura do pintor e ilustrador de Narón non é máis que o arrinque dunha serie que, con continuidade anual, irá poñendo un toque singular á presentación das Maruxas de Nata. Para iso, a empresa contará coa colaboración de creadores de diferentes eidos do mundo das artes e das letras.